Kapliczka świętego Rocha w Sierpcu

kapliczka-rocha (2)

Kapliczka świętego Rocha na cmentarzu przykościelnym farnym. Zdjęcie z 1959 roku. Fot. ze zbiorów Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, Delegatura w Płocku.

W zachowanej do dziś dnia, murowanej kapliczce na cmentarzu przykościelnym farnym znajdowała się niegdyś figura świętego Rocha. Informacja ta poparta jest wspomnieniem, nieżyjącego już, Antoniego Jankowskiego, który w swej książce „Sierpeckie Niezapominajki” pisał:

 

W okresie międzywojennym, a nawet jeszcze w pierwszych latach Polski Ludowej, na cmentarzu przy kościele farnym, stała murowana kapliczka, w górnej części oszklona, wewnątrz której znajdowała się rzeźba Św. Rocha – postać z laską pasterską, a u nóg leżący pies. […] Podobno rzeźba ta pochodziła z kościoła Św. Rocha. Postument zachował się do dnia dzisiejszego, ale rzeźby św. Rocha, już na nim nie ma”.

kapliczka-rocha (1)

Kościół farny tuż po II wojnie światowej z widoczną kapliczką Świętego Rocha. Tu zapewne jeszcze z figurą Świętego. Niestety jakość zdjęcia nie pozwala na przybliżenie. Fot. net

Informacja o funkcjonowaniu na cmentarzu przykościelnym rzeźby tego świętego wydaje się być prawdopodobna. Wizerunki świętego Rocha w polskiej tradycji ludowej umieszczane są w kaplicach i kapliczkach cmentarnych. Związane są z nimi specjalne odpusty połączone z modlitwą za dusze w czyśćcu cierpiące. Święty pełnił ponadto rolę, uosobionej karawaki – obecność i wstawiennictwo świętego, miało chronić ludność przed zarazą. Święty Roch ponadto patronuje stolarzom, oręduje w czasie chorób i uważany jest za opiekuna zwierząt domowych.

Zazwyczaj przedstawia się go jako młodzieńca w stroju pielgrzymim, z laską i w kapeluszu. Często towarzyszy mu pies z kawałkiem chleba w pysku. Niekiedy umieszcza się na szacie Rocha – muszlę – symbol pielgrzymki do Compostelli.

Pochodzenie rzeźby ze spalonego w 1794 roku kościółka p.w. Świętego Rocha budzi już pewne wątpliwości, choć ostatecznie wykluczyć niemożna uratowania rzeźby z wyposażenia spalonego w całości drewnianego kościoła.

kapliczka-rocha (3)

Przykładowa figura Świętego Rocha. Tu Roch w miejscowości Białyszewo Towarzystwo, w gminie Sierpc. Fot. AW

  kapliczka-rocha (5)

kapliczka-rocha (6)

Widok kapliczki w latach 50-tych XX wieku i współcześnie. Fot 1 – Internet, Fot. 2 – red.

Kapliczka cmentarna przy kościele farnym mogła pełnić również funkcję tzw. latarni umarłych. Dziś na postumencie, na którym w latach 50-tych widoczny był napis:

„UMĘCZON UKRZYŻOWAN UMARŁ[?] ZA NASZE GRZECHY”,

w górnej, oszklonej części kapliczki znajduje się drewniana płaskorzeźba przedstawiająca popiersie ukoronowanego cierniem Chrystusa w typie „Ecce Homo”. Pochodzi ona przypuszczalnie z l. 50. XX wieku.

kapliczka-rocha (4)

Obecna płaskorzeźba, na miejscu dawnego Rocha. Fot. red.

Dziś napis zatynkowano, a kapliczkę pomalowano w kolorach odpowiadających zewnętrznej malaturze kościoła.

Dobrze byłoby, gdyby w kapliczce znów pojawił się wizerunek Świętego Rocha. Wszakże to on wysłuchiwał próśb modlących się na przykościelnym cmentarzu, za dusze zmarłych przez wieki sierpczan, którzy wokół najstarszego sierpeckiego kościoła, znaleźli miejsce wiecznego spoczynku.

Współcześnie umieszczona rzeźba na pewno znalazłaby inne, odpowiednie miejsce, ustępując te w kapliczce „prawowitemu właścicielowi”.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s