Cmentarz ewangelicki – Michałkowo

MICHAŁKOWO (ob. Kłobukowo, gm. Tłuchowo, pow. lipnowski)
dawniej również Michelsdorf

Położenie cmentarza

Mapy archiwalne – mapa WIG 1:25000 z 1. poł. XX w. [arkusze P38 S29 A TLUCHOWO; P38 S29 B BOŻEWO (BOSCHEWO)]. Zielonym kolorem zaznaczono cmentarz w Michałkowie, natomiast czerwonym kaplicę ewangelicką (nieistniejącą).

Michałkowo-mapaLINK DO WSPÓŁCZESNEJ MAPY GOOGLE >>

Michałkowo10Opis cmentarza

Położenie

Michałkowo08Cmentarz położony nad rzeką Skrwą, na jej zachodnim brzegu, na południe od nieistniejącej już kaplicy ewangelickiej. Można do niego dojechać kierując się drogą ze wsi Obręb do Tłuchowa (ulica Słoneczna). Około kilometr po przekroczeniu rzeki Skrwy skręcamy w lewo w drogę gruntową. Po 300 metrach, w niewielkim zagajniku, na pierwszej krzyżówce ponownie skręcamy w lewo. Cmentarz znajduje się około 50 metrów dalej po prawej stronie.

Cmentarz graniczy od południa ze żwirownią, a od wschodu ze stacją hydrologiczną w Kłobukowie (należącą do Państwowego Instytutu Geologicznego) oraz z gospodarstwem, w którym zachował się dom z początku XX wieku z charakterystycznym układem funkcjonalnym (część mieszkalna i część inwentarzowa pod jednym wspólnym dachem).

Michałkowo09

Michałkowo10Podstawowe informacje

Niewielki powierzchniowo cmentarz założono w XIX wieku. Zniszczony w okresie powojennym, zachował się do dziś w katastrofalnym stanie. O dawnym miejscu spoczynku przypominają wiekowe drzewa i nieliczne rozsiane wśród trawy obmurowania mogił i kilka przewróconych pomników nagrobnych. Północna część cmentarza służy dziś za boisko do piłki nożnej.

[cyt. za.: Kowalski 2012, s. 80]

Inskrypcje

(edycja: Jutta Dennerlein 2008; Tomasz Kowalski 2016)

DSC_7006

Hier ruhet in Gott
August
Albrecht
gest. 5.2.1934
im Alter von 73 Jahre
ruhe sanft

DSC_7010Hier ruhet in Gott
Eva
Albrecht
geb. Selich
gest. 29.3.1936
im Alter von 68 Jahre
ruhe sanft

Michałkowo05Hier ruht

Wilhelm Tober

 Michałkowo04

Hier ruhet in Gott
Matilde
Tober
geb. Sonström
gest. 2.2.1929
im Alter von 73 Jahre
Ruhe Sanft

 Michałkowo03

Hier ruht

Wilhelm Selig

 20180924_131418


Hier ruht
in Gott
Rosalie Arsenczyk
geb. Purat…
1870 [?] gestor
ben 4.1.1919 r.

 Michałkowo07

[na cmentarzu w niedalekiej odległości od siebie znajdują się trzy nagrobki, z których każdy, w wezgłowiach ma stelę z wyrytą datą „1930” – TK]

 

Mieszkańcy

Treichel (na s. 87) wymienia nauczycieli z Michałkowa: Tews, Johann Bahr, Johann Liedke oraz dodaje informację, że w 1919 roku zlikwidowano niemiecką szkołę, a we wsi pozostał tylko kantorat.

Plitt (na s. 34, 36) dodaje nazwiska innych mieszkańców wsi: Rudolf Schmitke, Eduard Tober, Alexander Reinke, Spadzinski.

Varia

Podczas wizyty w Michałkowie w 2015 roku nie zastałem prowizorycznego boiska do piłki nożnej w północnej części cmentarza (które było jeszcze w 2010 roku). Krzaki na wzgórzu we wschodniej części cmentarza zostały wycięte i tym samym odsłonięte zostały liczne nowe nagrobki i odnalazłem kilka nowych inskrypcji, których nie znalazła w 2008 roku Jutta Dennerlein oraz ja osobiście w 2010 roku. Niestety nagrobki rodziny Albrecht – niegdyś stojące w zachodniej części cmentarza – zastałem powalone na ziemię.

W 2018 roku – mimo odkrzaczenia dużej części cmentarza, przedstawia on bardzo przygnębiający widok.

O cmentarzu dotychczas

  • Alexander Treichel, Geschichte des Deutschtums von Rippin und Umgegend, Rippin 1942, s. 82, 87, 135.
  • Arthur Plitt, Die Kirchengemeinde Sierpc / Sichelberg und ihre Kantorate, mps. [Lemgo 2010], s. 34-36
  • Mirosław Krajewski, Andrzej Mietz, Zabytki ziemi dobrzyńskiej. Przewodnik bibliograficzny, Włocławek 1996, s. 60 [uwaga TK: Tu błędnie podano, iż wieś należała do parafii ewangelickiej w Dobrzyniu nad Wisłą]
  • Tadeusz Pawłowski, Tłuchowo. Rys geograficzno-historyczny, Tłuchowo 1996, s. 91-93.
  • Tadeusz Pawłowski, Gmina Tłuchowo – mała ojczyzna, Tłuchowo 1998, s. 121.
  • Krzysztof Kłodawski, Z dziejów parafii ewangelicko-augsburskiego wyznania w Sierpcu (1837-1914), „Notatki Płockie” 54 (2009), s. 10, 13.
  • Tomasz Kowalski, Ewangelicy Sierpca i okolic [w:] Przyszłość-przeszłości: renowacja cmentarza ewangelickiego w Białasach – etap II: materiały, pod red. Tomasza Kowalskiego, Sierpc 2012, s. 80.
  • http://forum.tradytor.pl/viewtopic.php?f=97&t=2300 (13.03.2016)
  • http://www.upstreamvistula.org/Cemeteries/Cemetery_Distinct_D.php?id=251&type=recent&n_searchstring=&i_searchstring=&sortselect=one (13.03.2016)
Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s